معنای عوارض چیست ؟
عوارض را در برخی جاها مالیات نیز معنی کرده اند ولی از نظر حقوقی با مالیات تفاوت دارد. فرق آن با مالیات این است که عوارض را یک سازمان یا نهاد عمومی در قبال خدماتی که انجام میدهد از مردم دریافت می کند. در کشور ما یکی از این نهاد های عمومی که عوارض اخذ می کنند شهرداری ها هستند. شهرداری در قبال جبران هزینه خدمات انجام شده از شهروندان عوارض دریافت می کند و به جرات می توان گفت اصلی ترین منبع درآمد شهرداری ها اخذ عوارض از شهروندان می باشد.
شهرداری چرا عوارض دریافت می کند ؟
برای پاسخ به این سوال نگاهی داشته به وظایف شهرداری ها، طبق قانون وظایف شهرداری ها شامل :
- تنظیف و نگهداری و تسطیح معابر و انهار عمومی و مجاری آب ها و فاضلاب و تنقیه قنوات مربوط به شهر و تأمین آب و روشنائی بوسائل ممکنه.
- انجام امور بالا توسط شهرداری ها احتیاج به پول دارد و همانطور که قبلا اشاره کردیم مهم ترین محل تامین مالی شهرداری وصول عوارض می باشد.
انواع عوارض شهرداری
ملی و محلی
عوارض شهرداری از نظر دسته بندی مدل های متفاوتی دارد، یکی از این دسته بندی ها عوارض را به ملی و محلی تقسیم می کند. اساس این دسته بندی مرجع تصویب آن عوارض می باشد. عوارض ملی را مجلس شورای اسلامی تصویب می کتند و عوارض محلی توسط شورا های اسلامی شهرها تصویب می شوند.
عوارض پایدار و ناپایدار
دسته بندی دیگر تقسیم عوارض به عوارض پایدار و عوارض ناپایدار است. عوارض ناپایدار به عوارضی نظیر مازاد بر تراکم مجاز، جرایم ناشی از آرا و قطعی کمیسیون ماده ۱۰۰ اطلاق می گردد و عوارض پایدار به کلیه عوارضی مانند عوارض ملی، عوارض نوسازی، عوارض سطح شهر، عوارض خودرو، عوارض صدور پروانه ساختمانی، عوارض کسب و پیشه و عوارض ۵ درصد بلیط مسافر گفته می شود.
در ادامه این نوشتار برخی از عوارض پایدار را شرح می دهیم و تا حدودی با نحوه محاسبه آنها آشنا خواهیم شد.
پرداخت عوارض خودرو
طبق تبصره ۶ ماده ۴۲ از فصل نهم قانون ماليات بر ارزش افزوده، مالکين خودروها موظف به پرداخت ساليانه عوارض خودرو به شهرداری مي باشند. مبنای محاسبه عوارض سالیانه خودروهای سواری بر اساس داخلی و خارجی بودن آنها متفاوت است. عوارض خودروهای تولید داخل یک ونیم در هزار قیمت فروش کارخانه و عوارض خودروهای وارداتی یک ونیم در هزار ارزش گمرکی و حقوق ورودی می باشد. طبق بند (و) ماده (۴۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده، در صورت دیرکرد در پرداخت عوارض سالیانه مالک خودرو مشمول جریمه ای معادل دو درصد به ازای هر ماه تأخیر در پرداخت می شود.
پرداخت عوارض موتور سیکت
از ابتدای سال 1383 بر اساس مصوبه شورای اسلامی شهر دریافت عوارض از مالکان موتور سیکلت نیز اجباری گردید. از این رو مالکان موتور سیکلت ها نیز می توانند با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک شهر یا پایگاه های اینترنتی مجاز با وارد کردن اطلاعات موتور سیکلت خود نسبت به پرداخت عوارض موتورسیکلت اقدام نمایند.
پرداخت عوارض نوسازی و عمران شهری
عوارض مهم دیگر عوارض نوسازی و عمران شهری است. یکی از منابع درآمدی پایدار شهرداری ها عوارض نوسازی شهری است که طبق قانون نوسازی و عمران شهری از سال ۱۳۴۸ در تمام شهرها دریافت می شود. مبحث عوارض نوسازی شهری به صورت مفصل در یک مطلب دیگر عنوان خواهد شد.
نحوه محاسبه عوارض نوسازی شهرداری
۱.۵% ارزش ملک = عوارض نوسازی
ارزش زمین + ارزش ساختمان= ارزش ملک
قیمت منطقه‌ای ، مساحت زمین= ارزش زمین
(قیمت بنا + ۳۰ درصد ارزش معبر) ، مساحت مشمول ساختمان= ارزش ساختمان
در محاسبه ارزش زمین مولفه های ذیل اهمیت دارند:
مساحت زمین- تعیین محل وقوع ملک در دفترچه منطقه‌ای (دفترچه ارزش معاملاتی)- مساحت جبهه و پشت جبهه (تا سال ۱۳۹۱)- پهنه ملک.
استعلام عوارض نوسازی
برای استعلام عوارض نوسازی و عمران می توانید به آدرس زیر مجموعه درگاه پرداخت سیزپی مراجعه نمائید و با انتخاب گزینه استعلام و پرداخت همه قبوض را انتخاب کنید و مشخصات و شماره شناسائی ملک خود را وارد کرده و گزینه دریافت بدهی را کلیک نمائید.
پرداخت عوارض نوسازی
برای پرداخت عوارض نوسازی و عمران شهری نیز به زیر دامنه پرداخت قبوض از سایت درگاه پرداخت اینترنتی سیزپی مراجعه کنید و با انتخاب گزینه پرداخت کلیه قبوض شهری علاوه بر استعلام قبوض عوارض نوسازی ملک خود را پرداخت کنید.
قبوض عوارض نوسازی را چگونه پرداخت کنیم ؟
پرداخت قبوض عوارض نوسازی و عمران شهری را می‌توان به شکل حضوری با مراجعه به بانک‌ها و دستگاه‌های خودپرداز و همچنین می توان به شکل غیرحضوری و از طریق اپلیکیشن‌ها، موبایل بانک، اینترنت بانک و سامانه تلفنی ۱۳۷ انجام داد.
همچنین می‌توان با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک شهری، برای دریافت و پرداخت این قبوض اقدام نمود. عوارض نوسازی و عمران شهرداری را می توان در یک یا حداکثر پنج قسط پرداخت نمود که به این منظور برای هر کدام از این اقساط فیش جداگانه‌ای به فرد داده می‌شود.
کمیسیون ماده۷۷ و اعتراض به عوارض نوسازی
طبق ماده۷۷ قانون شهرداری، شما می توانید درمورد عوارض اعتراض کنید و رفع هر گونه اختلاف بین مودی و شهرداری در مورد عوارض به کمیسیونی مرکب از نمایندگان وزارت کشور، دادگستری و انجمن شهر (شورای شهر کنونی) ارجاع می شود و تصمیم کمیسیون مزبور قطعی است، بدهی هایی که طبق تصمیم این کمیسیون تشخیص شود طبق مقررات اسناد لازم الاجرا به وسیله اداره ثبت قابل وصول است. اجرای ثبت مکلف است بر طبق تصمیم کمیسیون مزبور به صدور اجراییه و وصول طلب شهرداری مبادرت کند. طبق بند (هـ) ماده ۴۶ قانون مالیات بر ارزش افزوده اختلاف و استنکاف از پرداخت وجوه دریافتی موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده ۴۳ این قانون که توسط شهرداری ها وصول می شود مشمول احکام ماده ۷۷ قانون شهرداری می باشد.
عوارض مدیریت پسماند واحدهای مسکونی و غیرمسکونی
منظور از واحد مسکونی، ساختمانی است که به جهت سکونت فرد یا خانواده تاسیس و دارای آشپزخانه، اتاق خواب و انواع سرویس های لازم می باشند. واحدهای غیرمسکونی نیز ممکن است تجاری، اداری و یا صنعتی باشند. شهرداری در شهرهائی که نقشه جامع شهر تهیه شده مکلف است طبق ضوابط نقشه مذکور در پروانه‌های ساختمانی نوع استفاده از ساختمان را قید کند. در صورتیکه بر خلاف مندرجات پروانه ساختمانی در منطقه غیر تجاری محل کسب یا پیشه و یا تجارت دائر شود شهرداری مورد را در‌کمیسیون مقرر در تبصره یک ماده ۱۰۰ این قانون مطرح می نماید و کمیسیون در صورت احراز تخلف مالک یا مستأجر با تعیین مهلت مناسب که نباید از‌دو ماه تجاوز نماید در مورد تعطیل محل کسب یا پیشه و یا تجارت ظرف مدت یک ماه اتخاذ تصمیم می کند.
منظور از واحد تجاری، واحدی است که که در آن یک واحد صنفی تحت پوشش واحدهای تابع قانون تجارت یا قانون نظام صنفی فعالیت می‌کند. واحد صنعتی نیز واحدی اطلاق می شود که برای استفاده های صنعتی و یا طراحی و ساخت یک کارگاه صنعتی و دارای مجوزهای لازم از مراجع دارای صلاحیت می باشد.
خدمات مدیریت پسماند یعنی رفت و روب، جمع آوری و حمل و دفع پسماندهای شهری اعم از پسماندهای مسکونی تجاری و اداری نیز به وسیله شهرداری صورت می گیرد و برای آن عوارض دریافت می شود. این امر توسط شورای اسلامی شهر تصویب و اصلاحیه های بعدی آن پس از طی مراحل قانونی، برای اجرا به شهرداری ها اعلام می گردد. عوارض پسماند را چه واحد تجاری باشد و چه مسکونی و غیره برعهده کسی است که از واحد بهره برداری می کند و نه لزوماً مالک ملک.
نحوه محاسبه عوارض مدیریت خدمات پسماند
طبق ماده۷ و ۸ قانون مديريت پسماند مصوب ۸۳ توسط مجلس شوراي اسلامي و آيين‌نامه اجرايي مربوط مصوب ۸۴ هيئت وزيران و دستورالعمل نحوه تعيين بهاي خدمات مديريت پسماند عادي شهري ـ ابلاغي به شماره ۳/۹۵۲۲۵/۳ به تاريخ ۱۳۸۵/۷/۱۷ وزير محترم كشور، شهرداري تهران مكلف است از ابتداي سال ۱۳۸۸ نسبت به وصول بهاي خدمات مديريت پسماند هاي شهري از كليه واحدهاي مسكوني و غيرمسكوني بر اساس موارد و روش ذيل اقدام و درآمد حاصله را صرف هزينه‌هاي مديريت پسماند نمايد:
الف) بهاي خدمات پرداختي توسط توليدكنندگان پسماندهاي عادي براي اماكن مسكوني:
ب) بهاي خدمات مديريت پسماند واحدهاي غيرمسكوني مشمول عوارض كسب و پيشه:
بهاي خدمات مديريت پسماند عادي واحدهاي فوق معادل پنجاه‌درصد (۵۰%) عوارض كسب و پيشه سال جاري همان واحد خواهد بود.
بهاي خدمات مديريت پسماند واحدهاي غيرمسكوني مشمول عوارض كسب و پيشه پر زباله رده اول: علاوه بر بهاي خدمات پسماند عادي بند يك (۱) به تناسب حجم، وزن، خشك و تر بودن زباله در قالب جدولي مشخص كه به تأييد كميته موضوع تبصره دوم ذيل ماده واحده اين مصوبه خواهد رسيد از حداقل بيست درصد (۲۰%) تا حداكثر پنجاه درصد (۵۰%) عوارض كسب و پيشه خواهد بود.
بهاي خدمات مديريت پسماند واحدهاي غيرمسكوني مشمول عوارض كسب و پيشه پر زباله رده دوم:
ج) ساير اماكن غيرمشمول بندهاي «الف» و «ب» :
بهاي خدمات پسماند عادي واحدهاي فوق معادل صد درصد (۱۰۰%) عوارض نوسازي سال جاري همان واحد خواهد بود.
بهاي خدمات مديريت پسماند عادي واحدهاي اداري، آموزشي، فرهنگي و درماني رده اول (بر اساس جدول طبقه بندي پيوست اين مصوبه) از قبيل درمانگاه‌ها (پسماند عادي)، بيمارستان‌ها (پسماند عادي) و ساير واحدهاي مشابه، علاوه بر بهاي خدمات واحدهاي اداري، آموزشي، فرهنگي و درماني عادي (صد درصد عوارض نوسازي ملك) به‌تناسب حجم، وزن و خشك و تر بودن زباله در قالب جدولي مشخص كه به تأييد كميته موضوع تبصره دوم ذيل ماده‌واحده اين مصوبه خواهد رسيد به ميزان حداقل بيست درصد (۲۰%) تا حداكثر پنجاه‌درصد (۵۰%) ميزان عوارض نوسازي ملك محاسبه و بابت توليد زباله انبوه دريافت مي‌شود.
بهاي خدمات مديريت پسماند واحدهاي اداري، آموزشي، فرهنگي و درماني رده دوم (بر اساس جدول طبقه‌بندي پيوست اين مصوبه) از قبيل دندان‌پزشكي‌ها (پسماندهاي عادي)، مطب‌ها (پسماندهاي عادي)، كلينيك‌هاي پزشكي (پسماندهاي عادي)، مراكز آموزشي (به‌جز مدارس دولتي) علاوه بر بهاي خدمات واحدهاي اداري، آموزشي، فرهنگي و درماني عادي (صد درصد عوارض نوسازي ملك) به‌تناسب حجم، وزن، خشك و تر بودن زباله در قالب جدولي مشخص كه به تأييد كميته موضوع تبصره دوم ذيل ماده واحده اين مصوبه خواهد رسيد به ميزان صفر تا بيست درصد (۲۰%) عوارض نوسازي ملك محاسبه و بابت توليد زباله انبوه دريافت مي‌شود.
